سفارش تبلیغ
صبا

وب سایت شخصی جعفر لک زائی

نظر

فرسودگی شغلی نشانه‌ فروپاشی عاطفی بعد از سالها اشتغال به کار است، این نشانه ها در بین مشاغل پرستاری،پزشکی،آموزشی،امنیتی و...بیشترمشاهده می شود.این اختلال با محرک های تنش زائی مانند داشتن ارباب رجوعان و مراجعان بیش ازحد در یک زمان،نداشتن وقت کافی و فقدان حمایت و مهمتر از همه قدردانی مرتبط است.

فرسودگی شغلی با فشار های روانی ارتباط داشته و وقتی رخ می دهد که عدم تعادل بین مطالبات و خواسته های محیطی با توانائی فرد برای پاسخ دادن به آنها وجود داشته باشد؛ هرچه مطالبات وخواسته های محیطی افزایش یابد و توانائی فرد برای پاسخ دادن به آنها کاهش یابد فشارروانی ایجاد می شود که باعث تجربه ی منفی در فرد و فرسودگی شغلی وی می گردد.

در واقع فرسودگی شغلی در اثر فشارمداوم روانی پدید می آید و موجب تباهی در کیفیت خدماتی می شودکه به وسیله ی کارمندان ارائه می گردد.

فرسودگی شغلی چیست؟

هر وقت فعالیت در حد توانائی افراد باشد و کار در شرایط مناسب انجام شودخستگی بوجود آمده طبیعی است و معمولاً، با خواب و استراحت بر طرف می شود

درواقع خستگی عادی فیزیولوژیک قابل جبران است اما همین خستگی ساده ممکن است در اثر امور کاری یکنواخت و طولانی و انجام کار در شرایط نامساعد به تدریج به صورت مزمن در آید و پس از مدتی عوارضی مانند،کوفتگی،خواب،تب،اختلالات جسمی و روحی در فرد ایجاد کند که اگر در مراحل اولیه درمان نشود به صورت خستگی های مزمن،عمومی و عصبی و در نهایت خستگی مفرط در می آید و تمام اعمال جسمی و ذهنی فرد را مختل می کند.

امروزه دربسیاری از سازمان ها،فشارهای عصبی و روانی با لول های گوناگونی وجود دارد.یکی ازپیامدهای این عوامل پدیده ی فرسودگی شغلی است.

فرسودگی شغلی در نتیجه استرس افزایش پیدا می کند و می توان گفت زمانی که انگیزه رو به کاهش می گراید ما بصورت مستمر دچار فرسودگی شغلی می شویم.

فرسودگی شغلی خستگی فیزیکی،هیجانی و روانی بدنبال قرار گرفتن طولانی مدت درموقعیت کارسخت است این نشانه ها حالتی است که در آن قدرت و توانائی افراد کم و رغبت و تمایل آنها به انجام کار و فعالیت کاهش می یابد.بطور کلی فرسودگی شغلی را می توان نوعی اختلال که به دلیل قرار گرفتن طولانی مدت شخص در معرض فشار روانی درارتباط با کار و مردم، در وی ایجاد می شود دانست و با نشانگان فروپاشی هیجانی، جسمی و ذهنی همراه است.عزت نفس فرد مبتلا پائین است و احساس ناسودمندی را تجربه می کند.

در دوره هایی از زندگی احساس ناامیدی، عصبانیت، افسردگی، نارضایتی و اضطراب عادی به نظر می رسد.اما افراد در حالت فرسودگی شغلی این هیجانات منفی را بیشتر از حد معمول تجربه می کنند.در بدترین حالت افراد از نوعی خستگی یا نقصان عاطفی شکایت دارند.

فرسودگی شغلی با کاهش در شور و شوق و درخشندگی شغلی مشخص می گردد . بدنبال فرسودگی شغلی عوارضی بروز پیدا می کند که اولین آن فرسودگی جسمی است.

فرسودگی شغلی هم منشأ بیرونی دارد وهم منشأ درونی. منابع بیرونی شامل فعالیت های اداری، احساس ناتوانی همراه با بار سنگین کارها، مراجعین مشکل دار، بیماران صعب العلاج و وظایف و کارهای تکراری است؛ منابع درونی فرسودگی شغلی شامل انتظارات غیرواقعی ودلزدگی است.

یکی ازمهمترین عوامل فرسودگی شغلی در سازمان، سبک رهبری خاصی است که توسط سرپرستان سازمان اتخاذ می شود. دراین قضیه درمجموع تحقیقات حکایت ازاین دارند، کارکنانی که با سرپرستان دارای ملاحظه کاری کم، کار می کنند، برای مثال، پایین بودن رفاه و آسایش کارکنان و پایین بودن روابط دوستانه و گرم بین سرپرستان و پرسنل نسبت به افرادی که رابطه ی صمیمانه تری را با سرپرستان خود دارند بیشتر در معرض ابتلا به فرسودگی شغلی قرار دارند.

به هر حال وجود سبک ملاحظه کارانه ی معقول در سازمان از قبیل مشاوره، گوش دادن و پیشنهادهای یاری دهنده به اعضای سازمان می تواند در کاهش فرسودگی شغلی مؤثر واقع شود.

پرداختن افراطی و شدید به فعالیت های مربوط به شغل و اهداف غیر واقعی و دست نیافتنی دررابطه با کار خویش را دنبال کردن به گفته ی بسیاری ازمحققان اولین علائم و مراحل هشداردهنده فرسودگی شغلی است.

اما یک سری از راه هایی را که می توان برای پیشگیری از این عارضه استفاده نمود را نام می بریم:

1- بهتر است قبل از به کار گماردن افراد، توانائی های آنها را برای انجام کار از نظر فعالیت های فیزیکی، فیزیولوژیکی و روانی سنجید.

 2- ایجاد شرایط محیط کار مناسب مانند کاهش سر و صدا، رطوبت و درجه حرارت مناسب و روشنائی کافی.

 3- توجه به حقوق حقه کارکنان

 4- کاهش و در صورت امکان حذف حرکات غیر ضروری در کار و انجام دادن امور محوله با سرعت متعادل.

 5- ایجاد تنوع در کار.

 6- استراحت های وقفه ای و کوتاه مدت بین کار.

 7- پرهیز از اضافه کاری زیاد و غیر ضروری به ویژه در کارهای سخت اداری.

 8- استفاده از تعطیلات و مرخصی های قانونی که به تمدد اعصاب و افزایش قدرت جسم و روان کمک شایان و قابل توجهی می کند.

 9- کار نکردن در ساعات شب در صورت امکان، چون در هنگام شب خستگی زودتر به سراغ کارکنان می آید.

 10- عدم مصرف دخانیات،

 11- استراحت و خواب کافی.

راه حل های کوتاه مدت برای مقابله با فرسودگی شغلی

 1- طالب کار بیشتری باشید. با مافوق خود رک و راست باشید و از او کار بیشتری طلب کنید و مسئولیت های خود را بیشتر کنید.

 2- به کارهایتان ارزش دهید. به مافوق خود نشان دهید که چه توانائی هائی دارید.

 3- برای کارهائی که در حیطه ی مسئولیت شما نیست هم داوطلب باشید.

 4- ابتکار به خرج دهید و کار جدیدی را شروع کنید.

 5-هوشیار باشید و مثبت فکر کنید.

6-از منفی بافی در مورد کارتان دوری کنید.

 7-آگاهی های خویش را افزایش دهید و مهارت هایتان را توسعه دهید.

به طور کلی فرسودگی شغلی از جمله اختلالاتی است که در سال های اخیر مورد توجه روان شناسان قرار گرفته است و نتایج تحقیقات نیز نشان می دهد که درصد قابل توجهی از افراد سازمان های فعال از این عارضه در تنگنا قرار دارند.

سازمان ها و محیط های کاری که دارای سبک ملاحظه کارانه کمتری هستند، کارکنان خود را بیشتر در معرض ابتلا به پدیده فرسودگی شغلی قرار می دهند.

به عبارت دیگر نشانگان فرسودگی شغلی بیشتر قربانیان خود را از بین سازمان هایی می گیرد که رفتار های ملاحظه کارانه و گرم و عاطفی کمتری از طرف مدیران و رؤسای آنها سر می زند.

مدیرانی که به طور کاملاً خشک و رسمی در سازمان رفتار می کنند و از فراهم آوردن محیطی آرام، عاطفی و گرم برای کارکنان خود دریغ می ورزند مسلماً باید آگاه باشند که زیردستان خود را بیشتر به وادی فرسودگی شغلی رهنمون می سازند و تلاش کمتری در جهت بهبود و بهره وری در سازمان از خود نشان می دهند.